در صحن سياست بين الملل، سه جريان يا سه زاويه ديد جهان گرا، ملى گرا و كثرت گرا قابل تمايز است (اگر ملى گرايى را معادل ناسيوناليسم بگيريم). در اين نوشتار سعى بر آن است تا تعريف
و تبيين و تاريخ پديدارى ناسيوناليسم ارائه شود و با ذكر انواع ناسيوناليسم به سرنوشت آن برسيم و سرانجام توصيفى از ناسيوناليسم در ايران به دست دهيم.
< ناسيوناليسم چيست؟
ناسيوناليسم در ساده ترين تعريف مترادف با وطن پرستى و ميهن دوستى و با تسامح آئين اصالت دادن به ملت و مليت گرايى دانسته مى شود. اگرچه عشق به ميهن سابقه اى بس كهن در تاريخ بشرى دارد و رد آن را تا اساطير مى توان پى گرفت، ولى ناسيوناليسم از مفاهيم متجددانه دنياى مدرن است كه از عمر آن بيش از چهار سده نمى گذرد كه منشأ آن را به انقلاب ۱۷۸۹ فرانسه باز مى گردانند، اما به گواهى تاريخ و به حكم اوراق تاريخ نگاران ريشه هاى آن را در پيش از اين مى توان جست.

 

صفحه ی اول              صفحه ی دوم             صفحه ی سوم

فرانسويان بويژه در دوران امپراتورى ناپلئون بناپارت دو نقش به ظاهر متضاد، ولى مكمل در تكوين و نضج گيرى ناسيوناليسم ايفا كردند. از يك سو به عنوان مناديان آزادى و برهم زنندگان نظام فئودالى و با كشورگشايى و بردن پيام هاى انقلاب فرانسه به ميان ملل ديگر آنها را براى وداع با قالب بندى هاى سياسى، اقتصادى و فرهنگى قديم آماده كردند و از سوى ديگر با نمايش خود به عنوان نيروهاى خارجى، آنها را تحريك كردند كه به جست و جوى آن چيزى برآيند كه امروز با تحولات و دگرگونى هاى بسيار ناسيوناليسم ناميده مى شود...